Kunnen pilocarpine oogdruppels een leesbril vervangen?

Pilocarpine-oogdruppels worden sinds kort onderzocht als alternatief voor een leesbril bij presbyopie (ouderdomsverziendheid).

Pilocarpine is een cholinerge agonist. Het zorgt ervoor dat de pupil vernauwt (miosis). Een kleinere pupil geeft een pinhole-effect. Men zal scherper zien van dichtbij doordat lichtstralen meer gefocust binnenkomen, ongeacht de verminderde elasticiteit van de ooglens. Het middel verandert dus niet de lens zelf, maar omzeilt tijdelijk de leeftijdsgebonden afname van accommodatie.

Klinische studies tonen dat een deel van de gebruikers binnen de 15 tot 30 minuten beter kan lezen zonder leesbril, en dat dit effect gemiddeld 4 tot 6 uur aanhoudt. De verbetering is vaak 1 à 2 regels op een leeskaart. Niet iedereen ervaart evenveel effect, en het resultaat neemt toe of af afhankelijk van lichtomstandigheden (werkt beter bij goede verlichting).

Pilocarpine heeft een tijdelijk effect en het vervangt geen permanente oplossing zoals een bril of lenzen. Mogelijke bijwerkingen zoals hoofdpijn, oogpijn, roodheid, wazig zien bij weinig licht kunnen optreden. Het nachtzicht kan slechter zijn door de vernauwde pupil.

Pilocarpine is niet geschikt voor iedereen. Mensen met bepaalde oogziekten (bijv. uveïtis, iritis, of verhoogd risico op netvlugscheur/loslating) moeten voorzichtig zijn. De veiligheid bij langdurig dagelijks gebruik werd nog niet onderzocht op lange termijn.

Bron: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35238902/

Auteur: Prof. Dr. Dirk Devroey - Laatste update: 2025-09-28 - Copyright: Clinifacts 2026